Przemoc seksualna to pojęcie, które coraz częściej używane jest w mediach czy debatach społecznych. W porównaniu do kilku czy kilkunastu lat wstecz, zdecydowanie też rozszerza się definicję tego zjawiska. W zasadzie jeszcze niedawno za przemoc seksualną uznawano jedynie gwałt, niestety, nadal istnieją osoby, które w ten zawężony sposób myślą o doświadczeniu przemocy seksualnej. Obecnie do definicji tego zjawiska włączanych zostaje o wiele więcej zachowań. W dużym uproszczeniu mówiąc, przemocą seksualną jest każde przekroczenie granic seksualnych danej osoby. Przemoc seksualna może przybierać różne formy: fizyczną, werbalną, pozawerbalną. To bardzo istotne – przemoc to nie tylko dotyk, ale także słowne uwagi o charakterze seksualnym, które przez daną osobę uznawane są za niechciane czy niepożądane. Idąc za artykułem Centrum Praw Kobiet, przykładami przemocy seksualnej mogą być:
- gwałt, czyli zmuszenie do odbycia niechcianego stosunku (także w niechciany sposób);
- zmuszenie do wykonania czynności seksualnych, przyglądanie im się w trakcie;
- stosowanie w rozmowie określeń o charakterze seksualnym w poniżający sposób;
- naruszenie nietykalności osobistej poprzez dotykanie miejsc intymnych, klepnięcie w tyłek czy złapanie za biust;
- zmuszanie do obcowania z treściami seksualnymi lub pornograficznymi, bezpośrednio albo za pośrednictwem telefonu czy internetu (tzw. sexting);
- wymuszanie usług lub pieniędzy albo szantażowanie upublicznieniem intymnych zdjęć (tzw. sextortion);
- opublikowanie w internecie intymnych nagrań lub zdjęć byłej partnerki (tzw. revenge porn – pornozemsta);
- nadużycie stosunku zależności w celu doprowadzenia do stosunku seksualnego
To, co zwraca tutaj uwagę, to spektrum zachowań jakie wchodzą w skład przemocy seksualnej. Każda osoba ma inne granice i należy to uszanować – niezależnie od domniemań czy domysłów drugiej strony – każde zachowanie o charakterze seksualnym należy konsultować z drugą osobą. Wraz z rozwojem cywilizacji rośnie także ilośc form przemocy seksualnej, ponieważ dochodzą do tej puli zachowania związane z rozwojem nowych technologii (np. telefonów komórkowych, komputerów, internetu).
Nie ma jednej „normatywnej” reakcji na doświadczenie przemocy, po której poznać można, że dana osoba z pewnością doznała przemocy seksualnej. To warta podkreślenia widza, ponieważ nadal powszechne jest przekonanie o „syndromie ofiary przemocy seksualnej”, czyli określonym zestawie uczuć, jakie powinny towarzyszyć osobie z doświadczeniem przemocy seksualnej. Każda osoba jest indywidualną jednostką, która w rozmaity sposób może przeżywać dane doświadczenie. Wiele osób, które doświadczyło traumy (też seksualnej) wchodzi w bądź wystawia się na sytuacje będącej jej swoistym odtworzeniem, co może sprawiać wrażenie pewnej kompulsji. Kompulsywne powtarzanie traumy jest zwykle procesem nieświadomym, który – choć daje przejściowe poczucie zapanowania nad bólem, a nawet błogą przyjemność – wzmaga ostatecznie chroniczne poczucie bezradności i braku kontroli oraz przekonanie o własnej bezwartościowości i wybrakowaniu. Każda osoba może przezywać inaczej trudne doświadczenia. Próba włożenia osób z doświadczeniem przemocy systemowej w sztywne, określone ramy, odbieranie im prawa do rozmaitych (również paradoksalnych) reakcji jest niezwykle krzywdzącą praktyką!